Celiakia jest najpoważniejszą nietolerancją pokarmową człowieka. Jest autoimmunologiczną chorobą genetyczną, objawiającą się nietolerancją glutenu, zawartego w zbożach (pszenicy, życie, jęczmieniu, owsie). Celiakia trwa przez całe życie, a jedynym sposobem na wyeliminowanie skutków choroby jest stosowanie ścisłej diety bezglutenowej. Szacuje się, że celiakia może dotykać nawet 2,5% populacji ludzkiej.
Nie ma jednoznacznie opisanych przyczyn występowania celiakii. Uważa się, że do jej powstania mogą przyczynić się czynniki:
Celiakia może pojawić się nagle, wraz z występowaniem nasilonych jej objawów w krótkim czasie, bądź też rozwijać się stopniowo. Jej objawy mogą występować od urodzenia lub nasilić się np. po okresie ciąży, zabiegach operacyjnych lub po silnej infekcji.
Wyróżnia się trzy rodzaje celiakii, o różnym stopniu nasilenia i występowania objawów.
Ten typ celiakii występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych. Warto dodać, że jej typowe, wyżej wskazane objawy, często są uznawane błędnie za np. objawy zespołu jelita drażliwego, alergii pokarmowej czy zwykłego stresu.
Szacuje się, że ten typ celiakii występuje nawet 7 razy częściej niż postać pełnoobjawowa, natomiast stwarza duże trudności diagnostyczne, ze względu na mało charakterystyczne objawy, mogące być wynikiem występowania zupełnie innego rodzaju chorób.
Ten typ celiakii diagnozuje się w przypadku braku występowania wyżej wskazanych objawów, ale jednocześnie przy występowaniu we krwi charakterystycznych przeciwciał (IgAEmA). Jest to wówczas to celiakia utajona, czyli latentna. Pacjenci z tą postacią celiakii są w grupie zwiększonego ryzyka nasilenia objawów celiakii w ciągu 10 lat od rozpoznania celiakii latentnej.
Po zdiagnozowaniu celiakii należy do końca życia stosować się do zasad diety bezglutenowej.
