Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów (inaczej gościec) jest przewlekłą chorobą atakującą głównie stawy, ale również przyczyniającą się do powstawania i rozwoju wielu innych groźnych chorób. Nieleczona, prowadzi do wyniszczenia stawów i znacznej niepełnosprawności, a przez swój wpływ na rozwój innych schorzeń – w niektórych przypadkach również do przedwczesnego zgonu.

Rozpoznanie RZS

W przypadku wystąpienia objawów RZS, należy niezwłoczne skontaktować się z lekarzem reumatologiem, który dodatkowo zleci badania laboratoryjne oraz obrazowe w celu ustalenia stopnia zaawansowania choroby i jej przebiegu.

Badania laboratoryjne

• RF (czynnik reumatoidalny) – jest on wykrywany u ponad 70% chorych, natomiast sama jego obecność nie jest jednoznaczna z istnieniem RZS, ponieważ stwierdza się go również u osób zdrowych, a także w innych chorobach reumatycznych.
• Anty-CCP – ich wykrycie w badaniu laboratoryjnym w niemal każdym przypadku jest jednoznaczne z istnieniem RZS, zatem jest to najbardziej miarodajny wskaźnik do stwierdzenia choroby.
• Im wyższe wskazania RF i Anty-CCP, tym bardziej zaawansowany stan choroby i szybszy jej postęp.
• OB, CRP – wskazują na występowanie stanów zapalnych w organizmie człowieka.

Badania obrazowe

• Zdjęcia RTG stawów dłoni, stóp, ewentualnie innych stawów, w celu zdiagnozowania obrzęku stawów, ubytków tkanki kostnej, zniekształcenia stawów.
• W początkowej fazie choroby lekarz może wykonać również badanie USG oraz zlecić rezonans magnetyczny, które wcześniej niż zdjęcia RTG wykryją stan zapalny w stawach.

Leczenie RZS

Leczenie RZS jest nierzadko połączeniem kilku metod walki z samą chorobą, a także jej objawami. Kompleksowe leczenie obejmuje zatem leczenie farmakologiczne, rehabilitację, a w niektórych przypadkach również leczenie miejscowe. O wyborze i sposobach leczenia decyduje lekarz reumatolog na podstawie wyników badań oraz stopnia zaawansowania choroby i jej zewnętrznych objawów.

Leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne polega na zastosowaniu leków, które przede wszystkim hamują postęp niszczenia stawów oraz łagodzą objawy już widoczne. Dzięki nim pacjent ma szansę na przywrócenie ruchowości w chorych miejscach. Należy jednak pamiętać, że leki te jedynie hamują postęp choroby, co oznacza że po ich odstawieniu w krótkim czasie jej objawy z reguły nawracają.

Rehabilitacja

Chorzy na RZS często rezygnują z aktywności ruchowej ze względu na towarzyszący temu ból, jednak odpowiednio dobrane ćwiczenia i inne formy rehabilitacji chorych stawów, nierzadko pozwalają osiągnąć bardzo zadowalające efekty i przywrócić pacjentowi sprawność ruchową. Ćwiczenia zapobiegają dalszym niekorzystnym zmianom w obrębie stawów, zapobiegają przykurczom i wzmacniają tkankę mięśniową. Nierzadko pacjent dostaje zalecenia połączenia ćwiczeń fizycznych z fizykoterapią, np. krioterapią, ultradźwiękami czy masażami.

Leczenie miejscowe

Leczenie miejscowe skoncentrowane jest na niwelowaniu fizycznych zmian w obrębie stawów oraz przywróceniu im ruchowości. Może polegać m.in. na iniekcjach dostawowych, zawierających leki przeciwzapalne, miejscowym odbarczaniu chorego stawu z nagromadzonego płynu, powstałego wskutek stanu zapalnego, różnego rodzaju zabiegi chirurgiczne, korygujące i usprawniające zmienione już tkanki, endoprotezowanie, a także leczenie cieśni nadgarstka, która często towarzyszy RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą poważną i przewlekłą. Wczesne jej wykrycie pozwala na stłumienie choroby w początkowym stadium, natomiast leczenie zaawansowanego stopnia RZS polega głównie na niwelowaniu jej skutków oraz zahamowaniu dalszego jej postępu.

Dlatego kluczowym elementem jest samoobserwacja i bezzwłoczna wizyta lekarska w przypadku wystąpienia niepokojących objawów.